آستنی (asthenia) از لغت‌های رایج پزشکی قرن گذشته بود. البته که هنوز هم رایج است. نشنیده‌اید به کسی بگویند ضعف اعصاب داری؟

آستنی به معنای ضعف است و از واژه‌های رایج پزشکی قرن گذشته، نوراستنی یا ضعف اعصاب بود.

هنوز هم سرریزهای این تفکر را در کلام مردم و کادر درمان می‌بینیم که به وفور به نادرستی استفاده می‌شوند: مثلاً قند خون عصبی دارم.

حالا در این بیماری، آستنی با کلمه میو (myo) به معنای ماهیچه ترکیب شده و نشان‌دهندهٔ ضعف عضلات است. گراویس (gravis) نیز که با جاذبه (gravity) هم‌ریشه است، به معنای سنگین، شدید و جدی است و میاستنی گراویس به ضعف عضلانی جدی اشاره دارد.

در درس قبلی پاتوفیزیولوژی میاستنی گراویس را بررسی کردیم و در این درس به تظاهرات بالینی آن خواهیم پرداخت.

تظاهرات بالینی میاستنی گراو

اصلی‌ترین تظاهر بیماری میاستنی گراویس، ضعف عضلانی با سیر نوسانی است.

این نوسان در طول یک روز و همچنین در سیر طولانی‌تر بیماری وجود دارد. خستگی‌پذیری، ویژگی دیگر این بیماری است. با استفادهٔ مکرر از عضلات، قدرت انقباض رفته رفته کمتر می‌شود و با استراحت بهبود نسبی پیدا می‌کند.

نکته مهم این است که بیماران شکایتی از «احساس خستگی» و همچنین درد عضلانی ندارند. مطلبی که غالباً به آن اشاره می‌شود این است که علائم هنگام بیدار شدن از خواب بهتر است و هرچه به عصر نزدیک می‌شویم، شدیدتر می‌شود. شروع علائم ممکن است با یک عفونت همزمان باشد و همچنین در زمان قاعدگی، عفونت یا اضطراب تشدید شود.

اگرچه میاستنی میتواند تمام عضلات اسکلتی را درگیر کند، ولی گروه‌هایی از عضلات بیشتر درگیر می‌شوند.

بطور کلی ضعف عضلانی میاستنی گراویس را در ۴ گروه عضلات بررسی می‌کنیم.

عضلات چشمی (بالابرنده پلک + عضلات خارج چشمی) و عضلات بولبار (مربوط به تکلم، بلع و حرکات صورت) بیشترین گروه عضلات درگیر هستند.

علت درگیری بیشتر این دسته از عضلات در بیماری‌های نوروماسکولر مشخص نیست. احتمالاً مربوط به تفاوت توزیع انواع فیبرهای عضلانی در مقایسه با سایر عضلات است. البته تفاوت‌هایی در گیرنده‌های استیل کولینی وجود دارد، ولی اهمیت این تفاوت چندان روشن نیست.

عضلات چشمی

شایعترین گروه عضلانی که در میاستنی درگیر می‌شوند، عضلات چشمی هستند. ضعف عضلات چشمی منجر به دو علامت اصلی پتوز (افتادگی پلک) و دوبینی می‌شوند.

در بررسی علت هردوی این شکایت‌ها باید به وضعیت مردمک‌ها توجه کنیم، زیرا میاستنی هیچگاه مردمک را درگیر نمی‌کند.

شما به این محتوا دسترسی ندارید

برای مطالعه ادامه این مطلب نیازمند اشتراک ویژه مدرسه پزشکی هستید. خرید اشتراک از طریق صفحه شخصی امکان‌پذیر است.