شاید این پیشنهاد در هنگامی که خلاصه‌فروشی این‌چنین رایج است، عجیب باشد.

یک پیشنهاد برای این‌که چطور یک قدم یادگیری را کندتر بکنیم. شاید با خود بگویید مگر حجم دروس پزشکی کم است و من وقت اضافه دارم که بخواهم یادگیری را کندتر بکنم؟

درست می‌گویید. حتی فکر کردن به حجم مطالب،‌ وحشت‌آفرین است و قطعاً وقت اضافه‌ای هم در کار نیست. کار زیاد داشتن و حتی استفاده‌ی بسیار مفید از وقت، ساعت برنارد را به عنوان جایزه برای ما نمی‌آورد.

اما یک موضوع را یادمان نرود.

ما مطالعه نمی‌کنیم و درس نمی‌خوانیم که اطلاعات به ذهن‌مان وارد بشوند.

ما مطالعه نمی‌کنیم و درس نمی‌خوانیم که برنامه‌ی روزانه، هفتگی،‌ ماهانه یا سالانه‌مان تیک بخورد.

ما مطالعه نمی‌کنیم و درس نمی‌خوانیم که بگوییم این‌قدر ساعت درس خوانده‌ایم.

ما با این هدف مطالعه می‌‌کنیم و درس می‌خوانیم که بتوانیم اطلاعات را در هنگام نیاز به آن‌ها از ذهن فرا بخوانیم (recall). این سطح پایه یادگیری طبق مدل بلوم است. با آن به خوبی آشنا هستیم: ساده‌ترین و پیش پا افتاده‌ترین حالت این موضوع،‌ هنگام امتحان و آزمون است.

ما مطالعه می‌کنیم و درس می‌خوانیم که بتوانیم از این اطلاعات استفاده کنیم و بتوانیم بیمار ببینیم.

و در نهایت مطالعه می‌کنیم و درس می‌خوانیم که بتوانیم به شهود (intuition) و عمق در آن علم برسیم.

برای این کار هم باید یادگیری واقعی داشته باشیم. اگر با مفهوم یادگیری کریستالی آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم که این فایل صوتی از محمدرضا شعبانعلی را در سایت متمم گوش بدهید.

اگر هم آشنا هستید، ادامه‌ی نوشته را بخوانید.

اگر می‌خواهیم یادگیری کریستالی داشته باشیم، خلاصه‌فروشی و رمزفروشی و ساده‌سازی‌های بیش از حد، نه تنها کمک نمی‌کند، بلکه ما را از این مسیر دور می‌کند.

فراموش نکنید که مدرسه پزشکی با این روش‌ها مخالف نیست. با این‌که این روش‌ها را به عنوان روش درست یادگیری می‌فروشند، مخالف است. هیچ ایرادی به رمز ساختن و استفاده از mnemonic نیست. این همه اسم در پزشکی وجود دارد که منطقی برای آنان نداریم. چه چاره‌ی دیگری می‌توان کرد؟ هر چیزی را با عمیق شدن نمی‌شود آموخت. برخی را صرفاً باید به حافظه سپرد. اما این‌که بیایم برای تمام علائم تمام بیماری‌ها رمز بسازیم، منطقی نیست.

کند کردن یادگیری برای ایجاد کریستال،‌ روش‌های مختلفی دارد. یکی را ما در ادامه پیشنهاد می‌دهیم.

تکست‌بوک‌ها معمولاً عکس‌های چندانی برای تمام علائم نمی‌گذارند. این موضوع از شعور کم نویسنده نیست. قطعاً او نیز می‌داند ارزش یک تصویر چقدر است. بلکه به خاطر رعایت قوانین کپی‌رایت است و به خاطر معقول نگه داشتن حجم صفحات کاغذی. برخی از عکس‌ها نیز در تکست‌بوک هزینه‌ی فراوانی دارند. اگر قرار باشد عکس‌ها فراوان شود، قیمت تکست‌بوک بسیار زیاد می‌شود.

مثلاً قیمت این تک‌عکس بسیار ساده از نتر برای یک کتابی که پنجاه هزار نسخه چاپ می‌شود، ۳۸۳ دلار است.

اما این محدودیت که نباید ما را از مزیت دیدن این همه عکس رایگان و بی‌نظیر که وجود دارد، محروم بکند.

فرض کنید در مورد درماتومیوزیت خوانده‌اید. شاید اگر همین‌طور هم آن را سرچ بکنید، کلی عکس بیاورد.

اما پیشنهاد ما این است که نام بیماری یا نام علامت را در کنار عبارت nejm، گوگل بکنید و به سراغ صفحه تصاویر گوگل بروید. بگذارید گوگل شما را به سمت این همه تصویر که در سایت ژورنال نیوانگلند وجود دارد، ببرد. یکی را باز بکنید و داستانش را بخوانید. معمولاً در قسمت Clinical Image های NEJM در حد یک تا دو پاراگراف توضیح به همراه یک عکس بسیار با کیفیت وجود دارد.

دقت کنید که اگر با VPN وارد بشوید، توضیح را به شکل کامل برای شما نمی‌آورد. سایت نیوانگلند از طریق آیپی ایران به شکل رایگان در دسترس است (متأسفانه با این وجود عده‌ای هنوز مشغول فروش اکانت NEJM هستند).

مثلاً جستجوی dermatomyositis nejm ما را به این عکس می‌رساند:

NEJM (+)

چقدر این هلیوتروپ راش و پاسخ آن به درمان به زیبایی نشان داده شده است. اگر به لینک بروید، داستان این زن را نیز می‌توانید بخوانید.

خانمی ۶۱ ساله با سابقه ۶ ماهه ورم دور پلک و ضعف شانه‌ها که تنگی نفس، سرفه و درد مفاصل ندارد.

همین پاراگراف به یادمان می‌آورد که ضعف پروگزیمال برجسته‌تر از دیستال است (شانه). می‌گوید حواسمان به درگیری ریه در درماتومیوزیت باشد و گوشزد می‌کند که ممکن است آرتریت نیز داشته باشند.

پاراگراف را اگر ادامه بدهیم، معاینه و آزمایش و بیوپسی و درمان را کامل گفته است.

با خواندن همین پاراگراف، درماتومیوزیت مرور شده و بهتر در ذهن می‌نشیند و بهتر می‌توانیم آن را به یاد بیاوریم.

چرا که اطلاعات را به هم لینک کرده‌ایم.

تمرین

یک بیماری را که مشغول خواندن آن هستید، به همین روش سرچ کنید. ممکن است برای همه‌ی بیماری‌ها چنین صفحه‌ای در Clinical Image از NEJM موجود نباشد؛ اما عمدتاً دارند. لینک صفحه را در کامنت گذاشته و باقی علائم بیمار را توضیح بدهید.

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.